शेअर बाजारातील गुंतवणूक ही अनेकांसाठी आकर्षणाचा विषय आहे. मात्र, योग्य ज्ञान आणि शिस्त नसेल, तर हे आकर्षण धोकादायक ठरू शकते. खालील नियमांचे पालन केले, तर शेअर बाजारात सुरक्षिततेसह फायदा घेता येऊ शकतो.

१. गुंतवणूक म्हणजे सट्टा नव्हे!

– शेअर बाजारात दीर्घकाळ शिस्तबद्ध गुंतवणूक केल्यानेच चांगला परतावा मिळतो.
– बाजारात झटपट नफा मिळतो, हे एक चुकीचे गृहितक आहे. सट्ट्याच्या मागे लागण्याऐवजी संयमी गुंतवणूक महत्त्वाची.

२. सतत निरीक्षण आवश्यक

– बाजारातील चढउतार नेहमी चालू असतात, यावर बारकाईने लक्ष द्या.
– योग्य वेळी नफा मिळाल्यावर विक्री करा आणि बाजारात घसरण झाल्यावर चांगले शेअर्स खरेदी करा.

३. मंदीतील संधी

– बाजारात मंदी आली, की जास्तीचे लोक घाबरून बाहेर पडतात. पण चतुर गुंतवणूकदार मंदीत अधिक चांगले शेअर्स स्वस्तात घेतात.
– “मंदी ही संधी” या तत्त्वाचे पालन करा.

४. घाई करणे टाळा

– बाजारात घडणाऱ्या घटनांमुळे लगेच निर्णय घ्या नका.
– संयमाने आणि दीर्घकालीन दृष्टीकोन ठेवा.

५. स्वतःचे भांडवल वापरा

– कधीही कर्ज घेऊन अथवा व्याजावर पैसे उधार घेऊन गुंतवणूक करू नका.
– बाजारातील उतारवाटेत दुहेरी नुकसान (तोटा आणि व्याज) होऊ शकते.

६. वायदे बाजार (फ्युचर-ऑप्शन)पासून सावध

– फ्युचर आणि ऑप्शनमधील व्यवहारांचा अनुभव प्रामुख्याने नुकसानदायक.
– झटपट श्रीमंत होण्याच्या आकांक्षेने या बाजारात गोंधळणे धोकादायक आहे.

७. वास्तववादी अपेक्षा ठेवा

– शेअर बाजारातून लगेच आणि मोठा नफा मिळेल, अशी अपेक्षा बाळगू नका.
– भावनेपेक्षा* वास्तवाचा विचार करा; सहज नफ्याच्या हव्यासाने मूळभूत भांडवल गमविले जाते.

८. योग्य वेळी विक्री करा

– सतत दीर्घकालीन गुंतवणूकच करणे गरजेचे नाही. नफा झाल्यावर शेअर विकणे देखील आवश्यक.
– मोठ्या नफ्यानंतर* काही शेअर्स विकून मुद्दल सुरक्षित करा आणि सुयोग्य वेळी पुन्हा गुंतवा.

९. गुंतवणुकीचा आढावा घ्या

– वेळोवेळी आपल्या инвестиशनचा रेव्ह्यू* करा; चुकीचे शेअर्स विकण्यासाठी किंवा चांगले नवे शेअर्स घेण्यासाठी आढावा घ्या.
– नुसते पैसे बाजारात टाकू नका, परतावा मिळतोय की नाही याची खात्री करा.

१०. स्वतःच्या खात्यावर व्यवहार करा

– दुसऱ्याच्या खात्यावर व्यवहार किंवा अनोळखी व्यक्तीवर विश्वास ठेवू नका.
– सगळे व्यवहार स्वतःच्या नावाने व ऑनलाइन अथवा चेकनेच करा. “जास्त नफा – जास्त जोखीम” हे लक्षात ठेवा.

निष्कर्ष

शेअर बाजारातील गुंतवणूक शिस्तीने व नियमाने केली, तर ती फायद्याची ठरू शकते. घाई, हव्यास, आणि गैरसमज यांना दूर ठेवा आणि अनुभवी सल्लागाराचा सल्ला घ्या, हेच आपले मोलाचे मार्गदर्शन आहे.

(डिस्क्लेमर: शेअर बाजारातील गुंतवणुकीत जोखीम असते. निर्णय स्वतःच्या जबाबदारीवर व तज्ज्ञ सल्ल्यानुसार घ्यावेत.)